Hayvanın kesilmesi, kesimde gerekli şartlar, kesimde müstehap olanlar ve kesimde mekruh olanlar ile ilgili soruların cevapları nelerdir?
HAYVANIN KESİLMESİ
Soru: Şer'i kesim kaç şekilde olur?
Cevap: Şer'i kesim ızdırarî ve ihtiyârî olmak üzere iki şekilde olur.
Soru: Izdırarî kesim neye denir?
Cevap: Kesilecek bir hayvanın acizlik halinde herhangi bir yerinden açılacak öldürücü bir yara ile kanının akıtılarak ölmesinin sağlanmasına denir.
Soru: İhtiyarî kesim neye denir?
Cevap: Hayvanın çeneye bitişen yeri ile göğüse bitişen yeri arasında herhangi bir yerden usulüne uygun olarak kesilmesine denir. 124
KESİMDE GEREKLİ ŞARTLAR
Soru: Kesimde Gerekli Şartlar nelerdir?
Cevap: Kesimde gerekli şartlar şunlardır:
1- Kesenin müslüman veya ehl-i kitap (Yahudi ve Hristiyan) olması. Müslümanın kadın veya erkek, ehl-i kitabın da zımmî veya harbî olması fark etmez.
2- Besmelenin çekilmiş olması 125
3- Boyunda kesilmesi gereken damarların kesilmiş olması. 126 Ancak bu şart ihtiyarî kesimde aranır; ızdırarî kesimde öldürücü yaranın açılması yeterlidir.
Soru: Kesim esnasında Hristiyanların Mesih adını, Yuhudilerin Uzeyr adını andıkları bilinirse kestikleri yenir mi?
Cevap: Hayır, böyle bir durumda kestikleri yenmez. 127
Soru: Besmele hangi durumda çekilmezse kesilen hayvanın eti yenmez?
Cevap: Besmele kasten (bilerek) terkedilirse kesilen hayvanın eti yenmez. ancak unutularak veya şart olduğu bilinmeden terkedilirse yenir. Kesen müslüman olsun, ehl-i kitap olsun hüküm aynıdır. 128
Soru: Besmelenin çekilip çekilmediği bilinmiyorsa yenir mi?
Cevap: Evet, yenir.
Soru: Bir kimse bir kaç hayvanı birbiri ardınca kesecek olursa her biri için ayrı ayrı besmele çekmesi gerekir mi?
Cevap: Evet, bu durumda her biri için ayrı ayrı besmele çekmesi gerekir. Ancak birbiri üzerine yatırıp hepsi birden kesilecek olursa tek besmele çekilmesi yeterlidir. 129
Soru: Besmeleden sonra bıçağın değiştirilmesi durumunda besmelenin yeniden çekilmesi gerekir mi?
Cevap: Hayır, bıçağın değiştirilmesiyle besmelenin yeniden çekilmesi gerekmez. Ancak hayvanın değişmesiyle besmelenin yeniden çekilmesi gerekir. 130
Soru: Boyunda hangi damarlar bulunur?
Cevap: Boyunda yemek borusu, nefes borusu ve iki şah damarı olmak üzere dört damar bulunur.
Soru: Bu damarlardan en az kaç tanesinin kesilmesi gerekir?
Cevap: İmam-ı Azam'a göre bu dört damardan en az üçünün (yemek ve nefes borularıyla şah damarlarından birinin veya iki şah damarının yanı sıra nefes veya yemek borusunun) kesilmesi gerekir. İmam Ebu Yusuf'a göre yemek borusuyla nefes borusunun ve şah damarlarından birinin kesilmesi şarttır. 131
Soru: Boğazlamada besmelenin çekilmesi ile damarların kesilmesi müslümanda arandığı gibi, ehl-i kitapta da aranır mı?
Cevap: Evet, boğazlamada besmelenin çekilmesi ile gerekli damarların kesilmesi müslümanda arandığı gibi, ehl-i kitapta da aranır. 132
Soru: Boğazlanan bir hayvanın karnından çıkan yavru yenir mi?
Cevap: İmam-ı Azam'a göre boğazlanan hayvanın karnından çıkan yavrunun eti yenmez. Çünkü ananın boğazlanması yavrunun boğazlanması hükmünü taşımaz. Fakat İmam Ebu Yusuf ile İmam Muhammed'e göre yavrunun uzuvları oluşmuşsa anasını boğazlamakla onun da eti yenir. Çünkü yavru ananın bir parçası hükmündedir.
Soru: Cünüp veya hâyızlı olanın kurban kesmesi caiz midir?
Cevap: Evet, cünüp veya hayızlı olanın kurban kesmesi caizdir. 133
Soru: Çocuğun kurban kesmesi caiz midir?
Cevap: Besmelenin gerekliliğini kavramak ve gerekli şartları yerine getirmek kaydıyla çocuğun kurban kesmesi caizdir.
Soru: Kesimde gırtlaktaki çıkıntının en az bir kısmının baş tarafında kalmasının hükmü nedir?
Cevap: Sahih olan görüşe göre sünnettir.
Soru: Kesilen hayvandan kanın akması veya hayvanın hareket etmesi gerekli midir?
Cevap: Kesilen hayvanın canlı olduğu biliniyorsa kanın akması veya hayvanın hareket etmesi gerekli değildir. Ancak hayvanın canlı olduğu bilinmiyorsa bu durumda kanın akması veya hayvanın hareket etmesi gereklidir.
KESİMDE MÜSTEHAP OLANLAR
Soru: Kesimde müstehap olan şeyler nelerdir?
Cevap: Kesimde müstehap olan şeylerin başlıcaları şunlardır:
1-Kesimin gündüz yapılması,
2-Kesenin kıbleye yönelmesi,
3-Kesilen hayvanın kıbleye yöneltilmesi,
4-Bıçağın keskin olması,
5-Hayvana yumuşaklıkla muamele edilmesi,
6-Koyun, keçi ve sığırın sol yanı üzerine yatırılarak, devenin ise sağ dizi bağlanarak ayakta kesilmesi,
7-Hayvanın ensesinden değil, boğaz tarafından kesilmesi,
8-Bütün damarların kesilmesi,
9-Damarların süratle kesilmesi,
10-Koyun, keçi ve sığırın çene altından, devenin ise gerdanından kesilmesi,
11-Bıçağın boyundaki omuriliğe ulaştırılmaması,
12-Gırtlaktaki çıkıntının en az bir kısmının baş tarafında kalması,
13-Hayvnanı canı tam çekildikten sonra derisinin yüzülmeye başlanması 134
KESİMDE MEKRUH OLANLAR
Soru: Kesimde mekruh olan şeyler nelerdir?
Cevap: Kesimde mekruh olan şeylerin başlıcaları şunlardır:
1-Kesimin gece yapılması,
2-Hayvanın sürüklenerek kesim yerine götürülmesi,
3-Kesenin kıblenin dışında başka bir yöne yönelmesi,
4-Kesilen hayvanın kıbleden başka bir yöne yöneltilmesi,
5-Hayvana yumuşak muamele etmeye özen gösterilmemesi,
6-Bütün damarların kesilmemesi,
7-Damarların ağır ağır kesilmesi,
8-Kör bıçak kullanılması,
9-Gırtlaktaki çıkıntının tamamının gövde tarafında kalması,
10-Hayvanın gözü önünde bıçağın bilenmesi,
11-Bıçağın boyundaki omuriliğe ulaştırılması,
12-Hayvan henüz can çekişirken yüzmeye başlanması,
13-Hayvanın ensesinden kesilmesi 135
Kaynaklar: Bu değerli yazı, Hasip Asutay'ın hazırladığı, Hâcegân Yayınları'ndan çıkan, "Kurban Risalesi" kitabından alınmıştır.
124 Bedai, 5/40.
125 Şafiilere göre besmele çekmek sünnettir. (Bacurî, 2/309).
126 Hindiyye, 5/285.
127 Bedai, 5/46.
128 Durer, 1/278.
129 Reddu'l-Muhtar, 6/302.
130 Hindiyye, 5/88.
131 Durer, 1/277 Şafiilere göre yemek borusuyla nefes borusunn kesilmesi şart, şah damarlarının kesilmesi ise sünnettir. (Muğni, 4/270.
132 Hindiyye 5/288.
133 el-Fıkhu ale'l Mezahibi'l-Erbaa, 1/278.
134 Bedai, 5/60; Hindiyye, 5/287.
135 Bedai, 5/60; Hindiyye, 5/287.
|